fbpx

อีสปอร์ต: เป็นกีฬาจริง ๆ หรือกลลวงทางการตลาดของบริษัทเกมให้เด็กติด?

อีสปอร์ต

นี่คือบทความที่จะพาคุณไปทำความรู้จักว่า อีสปอร์ตที่กำลังฮิต ๆ อยู่นี้คืออะไรกันแน่

หลังจากที่อ่านจบ คุณจะรู้เลยว่า

  • อีสปอร์ตคืออะไร
  • อีสปอร์ตมีข้อดีอย่างไร
  • อีสปอร์ตมีความเป็นมาอย่างไรในไทย
  • และอื่น ๆ อีกมากมาย

ถ้าคุณกำลังมีคำถามเกี่ยวกับคำว่า ‘อีสปอร์ต’ ล่ะก็ หลังจากที่อ่านบทความนี้จบ รับรองเลยว่า ความสงสัยเหล่านั้นจะหายไปหมดแน่นอน

เกริ่นมาขนาดนี้แล้ว เราไปดูกันเลยดีกว่า!

อีสปอร์ต หรือ Esports คืออะไร?

ในวงการเกมก็จะคงเคยได้ยินคำว่า Esports หรืออีสปอร์ตอยู่บ่อยครั้ง คำดังกล่าวเริ่มได้รับความนิยมในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ไม่ว่าจะในประเทศ หรือนอกประเทศไทย

แต่รู้หรือไม่ว่า จริง ๆ แล้ว Esports คืออะไรกันแน่ ? ทำไมมันถึงได้รับความนิยมขึ้นมาในไทย ? จริง ๆ แล้วมันคือกีฬา หรือเป็นเพียงแค่กลลวงของบริษัทเกมที่สร้างขึ้นมาเพื่อทำเท่านั้น ?

อีสปอร์ตคือ

Esports หรืออีสปอร์ต ย่อมาจากคำว่า Electronic Sports ซึ่งแปลว่ากีฬาแบบอิเล็กทรอนิกส์

โดยปกติแล้วกีฬาที่เราเห็นกันอยู่ทุกวันจะเป็นกีฬาแบบกายภาพทั้งนั้น กล่าวคือใช้ร่างกายในการเล่นกีฬาแบบเต็มรูปแบบ เช่นฟุตบอล, แบตมินตัน, บาสเกตบอล หรือเทนนิส เป็นต้น

ซึ่งกีฬาเหล่านี้มีมานานหลายร้อยปีจนได้รับความนิยมเช่นทุกวันนี้

แต่เมื่อกาลเวลาผ่านไป เทคโนโลยีต่าง ๆ ก็พัฒนาต่อยอดขึ้นไปเรื่อย ๆ จนมีสิ่งที่เรียกว่า อีสปอร์ต หรือ Esports ถือกำเนิดขึ้น ซึ่งเป็นการต่อยอดมาจากเกมออนไลน์ทั่วไป ทำให้มีจุดมุ่งหมายมากขึ้น

esports vs sports

Esports คือการแข่งขันกีฬาแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่มีกฏกติกาสากลเช่นเดียวกับกีฬาทั่ว ๆ ไป

รวมทั้งในปัจจุบันมีทีม หรือสโมสรเช่นเดียวกับกีฬาปกติ ที่มีการจ้างเซ็นสัญญานักกีฬา เพื่อไปแข่งขันทัวร์นาเมนต์คว้าเงินรางวัลต่าง ๆ อีกด้วย

หลัก ๆ แล้ว Esports มีเกมอะไรบ้างตอนนี้?

Esports แบ่งเป็นหลากหลายประเภทเช่นเดียวกับเกม ยกตัวอย่างเช่น FPS, MOBA หรือ RTS

ในปัจจุบัน Esports ที่ได้รับความนิยมคือ

  • League of Legends (LoL)
  • Dota 2 (ดอทเอ)
  • Counter-Strike: Global Offensive (CS:GO)
  • Call of Duty (CoD)
  • Hearthstone (HS)
  • Overwatch (OW)
  • Starcraft II (SC2)
  • Fortnite
  • PlayerUnknown’s Battegrounds (PUBG)

esports คอม

Esports ไม่ได้ถูกจำกัดแค่ใน PC หรือคอมพิวเตอร์เท่านั้น แต่มันยังเกิดขึ้นในมือถือแล้วอีกด้วยเช่น

  • Realm of Valor (RoV)
  • Fortnite Mobile
  • PUBG Mobile

เกมหล่านี้เองก็มี Esports แบบจริงจัง แข่งขันชิงเงินรางวัลกันหลักล้านเช่นกัน

อีสปอร์ตในไทยมีประวัติความเป็นมายังไง?

ในปัจจุบันอีสปอร์ตไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แม้แต่ในประเทศไทยเอง ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ก็ตื่นตัวกับประเด็นนี้เป็นอย่างมากเช่นกัน เนื่องจากแต่เดิมนั้นประเทศไทยมีเกมเมอร์เป็นจำนวนมากอยู่แล้ว

เมื่อมีคำว่า “อีสปอร์ต” เกิดขึ้น ก็ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไรที่มันจะได้รับความนิยมมากขึ้น

กระแสของอีสปอร์ตในช่วงแรก ๆ ของไทยนั้นยังไม่ดังมากจนเมื่อเกม RoV มาถึง

ในช่วงนั้นเอง เกมดังกล่าวได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก จนเรียกได้ว่า เล่นกันทั่วบ้านทั่วเมือง สร้างปรากฏการณ์หน้าใหม่ให้กับวงการเกมในไทย จนกระแสนั้นค่อย ๆ พัฒนาต่อยอดมาเรื่อย ๆ

ในเวลาต่อมา เริ่มมีทัวร์นาเมนต์การแข่งขันเกิดขึ้น เริ่มจากในประเทศก่อน จนมีทีมในไทยสามารถไปแข่งขันระดับประเทศได้อย่างทัวร์นาเมนต์ Throne of Glory ที่เวียดนาม เมื่อปี 2017

rov throne of glory
ที่มาภาพ Game Monday

จากกระแสในช่วงนั้นทำให้การกีฬาแห่งประเทศไทย (กกท.) ตัดสินใจที่จะประกาศให้ Esports นั้นเป็นกีฬาอย่างเป็นทางการ

และอนุมัติให้สามารถจัดตั้งสมาคมได้ จึงมีสมาคมอีสปอร์ตแห่งประเทศไทยถือกำเนิดขึ้น (TESF หรือ Thailand E-sports Federation) มาผลักดันวงการ Esports ในไทยให้ก้าวไกลขึ้นนั่นเอง

ไม่ว่าจะเป็นการเข้ามาจัดการตัวแทนไปแข่งต่างประเทศ หรือการมีโครงการต่าง ๆ สำหรับอีสปอร์ต

อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยเองยังคงมีคนไม่เห็นด้วยอยู่ดีว่า อีสปอร์ตนั้นจะส่งผลดีกับประเทศไทย เท่ากับผลเสียที่มันก่อให้เกิด

เช่น ดร.ธีรารัตน์ จากสสส. ที่ออกมายืนยันว่า Esports ไม่ใช่กีฬา และแสดงความเป็นห่วงต่อเยาวชนไทย

หรือที่ปรึกษาของกรมสุขภาพจิต ก็ได้ยื่นจดหมายวอนขอให้ถอน Esports ออกจากการเป็นกีฬา เช่นกัน เนื่องจากทำให้เด็กในประเทศติดเกมขึ้นมาก

อีสปอร์ตมีข้อดีข้อเสียอย่างไร?

ข้อดีหลัก ๆ ของอีสปอร์ตคือการสร้างเป้าหมายให้กับผู้เล่น ซึ่งส่วนมากจะเป็นเยาวชนรุ่นใหม่ โดยปกติแล้ว พวกเขาจะเล่นเกมเพื่อความสนุกสนานอย่างเดียวเท่านั้น

แต่ในปัจจุบันด้วยความที่ Esports เติบโตเป็นอย่างมาก ทำให้ผู้เล่นทั่วไป มีโอกาสที่จะผันตัวเองกลายเป็นโปรเพลย์เยอร์หรือนักกีฬามืออาชีพ ที่ไปเข้าไปร่วมทีมตามสังกัดต่าง ๆ มีอาชีพอย่างจริงจัง

หรือในบางกรณีนักแข่งในไทยไปสร้างชื่อเสียงในต่างประเทศก็มี เช่นเดียวกับนักกีฬาทีมชาติทั่วไป

rov bacon

ยกตัวอย่างเช่น ทัวร์นาเมนต์ RoV อย่าง Throne to Glory ที่ไทยไปคว้าแชมป์ที่เวียดนามมาได้

หรือทัวร์นาเมนต์ AWC ที่ทีมจากไทยไปคว้าถ้วยอันดับ 2 มาครองได้ และยังมีการคว้าแชมป์จากเกมอื่น ๆ ที่ไม่ใช่เพียงแค่ RoV อีกมากมายให้เห็นกันตลอดปี ซึ่งเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น

แต่ทิศทางของวงการ Esports ในประเทศไทยนั้นก็ถือว่ามีอัตราการเติบโตที่สูงมากทีเดียว รวมทั้งธุรกิจในวงการเกมก็เติบโตขึ้นจากอีสปอร์ตอีกด้วย

ในทางกลับกัน Esports ก็มีข้อเสียในตัวเหมือนกัน เพราะผู้เล่นทั่วไปที่เจ้าใจว่าจริง ๆ แล้วอีสปอร์ตคืออะไร จะเข้าใจว่าตัวเองเป็นนักกีฬาทั้ง ๆ ที่ตัวเองอาจจะแค่ติดเกมก็เป็นได้ ต้องมีการให้ความรู้ที่ดี

อีสปอร์ตเป็นกีฬาได้จริง ๆ หรือไม่?

หนึ่งในประเด็นที่ผู้คนกำลังให้ความสนใจมากที่สุดในกรณีของ Esports เลยคือ มันเป็นกีฬาหรือไม่ หรือว่าจริง ๆ แล้ว มันเป็นเพียงแค่คำ ๆ หนึ่งที่ถูกสร้างขึ้นมาโดยบริษัทเกมเพื่อมาหากำไรกันแน่ ?

ก่อนอื่นเลย ถ้าต้องการพิจารณาว่าอะไรเป็นกีฬา ก็ควรจะนำเกรฑ์มาตรฐานของคำว่า “กีฬา” มาพิจารณาดูก่อนว่ามีอะไรบ้าง

อ้างอิงจาก Wikipedia กีฬา เป็นกิจกรรมหรือการเล่นเพื่อความสนุกเพลิดเพลินหรือเพื่อผ่อนคลายความเคร่งเครียดทางจิตใจ

รวมไปถึงกิจกรรมปกติหรือทักษะที่อยู่ภายใต้กติกาซึ่งถูกกำหนดโดยความเห็นที่ตรงกันโดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อการพักผ่อน การแข่งขัน ความเพลิดเพลิน ความสำเร็จ การพัฒนาของทักษะ หรือหลายสิ่งรวมกัน

กีฬาเป็นกิจกรรมที่ควบคู่กับการแข่งขัน และระบบคะแนน

จากความหมายของคำว่ากีฬาแล้ว Esports ที่เป็นการแข่งขันเกมก็ดูเหมือนจะตรงตามนั้นทุกอย่าง เพราะเป็นการใช้ทักษะภายใต้กติกาที่มีความเท่าเทียม

แต่จุดที่มักถูกนำมาแย้งบ่อย ๆ คือ อ้างอิงจาก Sport Accord ได้บัญญติไว้ว่า การจะเป็นกีฬานั้นต้องไม่พึ่งอุปกรณ์จากผู้ผลิตเพียงเจ้าเดียว (Supplier)

แต่ Esports นั้นถูกพัฒนาขึ้นมาจากเกม เช่น Dota 2 หรือ LoL ซึ่งเกมเหล่านั้นถูกสร้างขึ้นมาโดยบริษัทเอกชนและจดทะเบียนลิขสิทธิ์ทรัพย์สินทางปัญญา

เวลามีการแข่งบริษัทเหล่านี้จะได้ผลประโยชน์ แตกต่างจากกีฬาทั่วไปเช่น บาสเก็ตบอล, ฟุตบอล หรือเทนนิสที่ไม่มีบริษัทใดอ้างความเป็นเจ้าของได้

นายกสมาคมอีสปอร์ตแห่งประเทศไทย
ที่มาภาพ kachon.com

ตรงจุดนี้เองที่ทำให้ Esports ยังคงไม่ได้รับการยอมรับอยู่ในบางประเทศ แต่นายกสมาคมอีสปอร์ตแห่งประเทศไทยก็เคยชี้แจงในประเด็นนี้แล้วเช่นกันว่า ในกีฬาชนิดอื่น ๆ นั้นก็มีผู้ได้ประโยชน์จากการแข่งขันอยู่แล้วเป็นเรื่องปกติ

เช่นกฎเกณฑ์เฉพาะที่กำหนดมาว่าต้องเป็นรองเท้าแบบเฉพาะจึงจะสามารถใช้ได้ และบริษัทเช่น Nike หรือ Adidas ก็ได้ประโยชน์ไป ซึ่งเขายืนยันว่า Esports นั้นสามารถเป็นกีฬาได้แน่นอน

อย่างไรก็ตาม มีอีกหนึ่งทางออกที่บริษัทที่ผลิตเกมจะทำได้คือ การแบ่งหรือมอบผลประโยชน์ทั้งหมดคืนกลับให้ชุมชนเวลามีการแข่งขัน Esports เกิดขึ้น

ด้วยวิธีนี้ ก็จะทำให้ประเด็นเรื่องผลประโยชน์นั้นลดลงไปแล้ว แต่ประเด็นของความเป็นเจ้าของจะเป็นอย่างไรนั้นก็ต้องรอทาง Sport Accord ตัดสินต่อไปในอนาคตว่าจะมีกรณียกเว้นสำหรับอีสปอร์ต

แนวโน้มอีสปอร์ตในอนาคตจะเป็นอย่างไร?

ถึงแม้จะมีประเด็นถกเถียงกันมาตลอดหลายปีว่าอีสปอร์ตเป็นกีฬาหรือไม่ แต่มหกรรมกีฬาใหญ่ ๆ เช่น Asian Games ก็ได้มีการจัดการแข่งขัน Esports เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

และ SEA Games ในรอบต่อไปยังพิจารณาที่จะนำ Esports บรรจุเป็นกีฬาที่มีการชิงเหรียญทองเช่นเดียวกับเกมอื่น ๆ แล้วด้วย

อีปสอร์ต ASIAN Games

ในอนาคตอีกหลายปีข้างหน้า Newzoo บริษัทยักษ์ใหญ่ที่วิเคราะห์ข้อมูลด้าน Esports และมือถือ ได้ทำการทำนายในหลายแง่มุมสำหรับอุตสาหกรรม Esports เช่น

สรุป

ไม่ว่าจะเป็นอย่างไรก็ตาม ความจริงก็คือในปัจจุบัน Esports สร้างรายได้, ชื่อเสียง และอาชีพให้กับประเทศไทยจริง ๆ ส่วนประเด็นว่ามันจะเป็นกีฬาหรือไม่เป็นกีฬานั้นก็อาจจะไม่สำคัญเท่าไรแล้วก็เป็นได้

เพราะหากมันได้รับการยอมรับทั้งโลก และส่งผลแง่บวกมากกว่าลบแล้ว Esports อาจไม่จำเป็นต้องพึ่งคำว่า “กีฬา” ให้ดูน่าเชื่อถืออีกต่อไป แต่คำว่า “อีสปอร์ต” เลยจะกลายเป็นคำที่คนทั่วโลกยอมรับและชื่นชอบแทนก็เป็นได้